DisastechDisastech
Tüm Yazılar

Yöneticilerin Afet Öncesi Alabileceği Önlemler

Afet öncesi yönetim nedir, yöneticiler hangi önlemleri alabilir? Acil durum eylem planı, kriz iletişim planı ve iş yeri afet önlemlerini Disastech ile öğrenin.

Disastech Ekibi, Uzman8 dk okuma

Yöneticilerin afet öncesi alabileceği önlemler neler? Disastech

İçindekiler

  • Afet Öncesi Yönetim Nedir?
  • Yöneticiler Afet Öncesinde Hangi Önlemleri Alabilir?
  • Deprem Sonrası Çalışanların Güvende Olup Olmadığını Nasıl Öğrenirsiniz?
  • Telefon ve İnternet Çökerse Çalışanlarla Nasıl İletişim Kurulur?
  • İş Yeri Afet Önlemleri İçin Kontrol Aşaması
  • Disastech Size Nasıl Destek Olur?
  • Afet Öncesi Yönetim ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Bir afetin ilk dakikalarında yöneticinin zihninde şu soru olabilir: Çalışanlarımız nerede, güvende mi? Aslında afet yönetiminde hayatta kalmak için sakin zamanlarda inşa edilen soğukkanlı bir hazırlık gerekir.

Bu kapsamlı rehberde, afet öncesi yönetimin kurumsal omurgasını, yöneticilerin somut olarak atabileceği adımları ve masada yanıt bekleyen iki kritik soruyu tüm ayrıntılarıyla ele alıyoruz:

  • Deprem sonrasında çalışanların sağlık ve güvenlik durumunu dakikalar içinde nasıl doğrularız?

Kısaca: Afet öncesi yönetim kapsamında riskleri tespit etmek, acil durum ve kriz iletişim protokollerini eksiksiz hazırlamak, çalışan bilgilerini güncel tutmak, çok kanallı ve internetsiz iletişim hatları kurmak ve tatbikat yapmak vardır. Başarılı bir afet öncesi yönetim planında her görev için açıkça tanımlanmış bir sorumlu, bir takvim ve en az bir yetkili yedeği yer alır.

Afet Öncesi Yönetim Nedir?

Afet öncesi yönetim, olası herhangi bir afet öncesinde, kayıpları ve riskleri en aza indirmek için alınabilecek önlemler bütünüdür. Bu yönetim aşamaları, birbirini besleyen 2 temel evreden oluşur:

  • Risk azaltma
  • Hazırlık

Afet öncesi yönetimde asıl hedef, bu tehlikelerin çalışanların canına ve iş süreçlerine vereceği hasarı asgariye indirmek, şok anında kurumsal felci önlemek ve müdahaleyi hızlandırmaktır.

Örneğin, İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) "Afete Dayanıklı Sanayi" vizyonuyla yürüttüğü proje doğa, insan ve teknoloji kaynaklı tüm tehlikeleri operasyonel ve stratejik boyutlarıyla ele alır. Bu yaklaşım da gösteriyor ki afet öncesi hazırlık yalnızca iş güvenliği uzmanının sorumluluğundaki bir görev değildir. Bu hazırlık, insan kaynaklarından finansa, bilişimden tesis yönetimine kadar tüm kurumun ortak sorumluluğunda olmalıdır.

Diğer bir deyişle şirketin afete hazırlık seviyesi olay anında verilen kararların kalitesini doğrudan belirler. Çünkü bir afet anında toplanma alanının nerede olduğunu tartışmak ya da kriz duyurusunu kimin yazacağını düşünmek vakit kaybıdır.

Afet öncesi yönetim ile operasyonel süreklilikle ilgili detaylar için İş Sürekliliği Planı Nedir? Bu Plan Hakkında Bilmeniz Gerekenler başlıklı rehberimize başvurabilirsiniz.

Disastech ile afet öncesi hazırlık evresinde şirketiniz için adımları tasarlıyor, olay anı müdahalesine ve tatbikat yönetimine kadar tüm süreci uçtan uca tek bir entegre platformda yönetmenizi sağlıyoruz. Demo için bize ulaşabilirsiniz: Demo Talep Edin

Yöneticiler Afet Öncesinde Hangi Önlemleri Alabilir?

1. Riski tanıyın ve azaltın

Şirketinizi ve şubelerinizi tehdit eden unsurları hiçbir varsayıma dayanmadan listeleyin: Deprem fay hattına olan mesafe, binanın zemin yapısı, dere yatağına yakınlık, yangın yükü ve civardaki kimyasal tesisler… Her tehlike için gerçekleşme olasılığını ve olası operasyonel etkiyi puanlayarak önceliklerinizi netleştirin.

Alıntı: “İşletmenizde depoladığınız tehlikeli kimyasallar var ise olası bir durumda yayılmasını önlemek için gerekli tüm tedbirleri alın.” Sel Risk Yönetimi Rehberi

Siz de işletmenizde tehditleri, mevcut güvenlik önlemlerini ve zaaf alanlarını düzenli olarak puanlamalısınız.

Disastech Bilio, yapay zeka destekli analizlerle afetlere hazırlıkta kolaylık sağlıyor. Üstelik Disastech platformu doğal afetlerin etkilerini en aza indirmeniz için ihtiyacınız olan tüm özellikleri tek platformda, bir arada sunuyor. Hızlı müdahale ve daha az kayıp için bize ulaşın.

2. Kapsamlı bir acil durum eylem planı hazırlayın

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, iş yerlerinde acil durum planı hazırlamayı kanuni bir zorunluluk olarak tanımlar.

Kapsamlı bir acil durum planı hazırlamak istiyorsanız şu 5 unsura dikkat etmelisiniz:

  1. Tahliye yönetimi: Engelli personeli gözeten alternatif çıkış yolları, kat bazlı tahliye sıralaması
  2. Toplanma alanları: Birincil güvenli alan ve moloz/gaz sızıntısı durumunda kullanılacak ikincil noktalar
  3. Roller: Arama, kurtarma, ilk yardım ve yangın söndürme ekipleri ile her görevin yetkili yedeği
  4. İlk müdahale: İlk yardım dolaplarının koordinatları, acil durum vanalarının yerleri ve resmî çağrı hatları
  5. İletişim protokolü: Hiyerarşik iletişim ağacı, çok kanallı bildirim araçları ve önceden onaylanmış mesaj şablonları

3. Kriz iletişim planını kurgulayın

Kriz anında doğaçlama iletişim felaketi büyütür. Kimin kime, hangi kanal üzerinden, hangi sırayla ve hangi mesajla ulaşacağı önceden belirlenmiş olmalıdır.

Tüm kanallar üzerinden hızlı ve güvenli iletişim kurmak için Disastech çözümlerinden faydalanabilirsiniz.

4. Çalışan iletişim kayıtlarını güncel tutun

Güncel olmayan bir iletişim listesi, afet anında iletişim kurulamaması anlamına gelecektir.

T.C. İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan Kriz İletişim Yönetim Rehberi’nde kriz iletişim yönetimi planı kapsamında “iletişim ağını oluşturmak, kriz anında kimlere ne şekilde ulaşılacağına ilişkin kurum/kuruluş, görev, isim, iletişim bilgilerini içeren bir liste hazırlamak ve bu listeyi güncel tutmak” gerektiği açıklanır.

Bu nedenle çalışan iletişim kayıtlarını düzenli aralıklarla güncelleyin.

5. Yedekli ve şebekesiz iletişim alternatifleri kurun

Kriz öncesindeki planlama sırasında tek bir operatöre ya da yalnızca WhatsApp gibi internete bağımlı tek bir platforma güvenmek hata olabilir.

Şebekenin kilitlendiği ya da baz istasyonlarının çöktüğü anlarda devreye girecek alternatif haberleşme kanallarını krizden önce hazırlayın.

6. Planları gerçekçi tatbikatlarla sınayın

Hazırladığınız planı yılda en az bir kez gece vardiyası, uzak çalışanlar ve haberleşmenin koptuğu durumlar gibi zorlu senaryolarla test edin. Tatbikat sonrasında çalışanların bildirimlere ne kadar sürede döndüğünü ölçün ve tespit edilen sorunlara çözüm bularak afet planlarınızı güncelleyin.

afet anında çalışanlarınıza otomatik bildirim gönderin. disastech

Deprem Sonrası Çalışanların Güvende Olup Olmadığını Nasıl Öğrenirsiniz?

Depremin hemen ardından yüzlerce çalışanı tek tek telefonla aramaya çalışmak mümkün değil.

En hızlı ve rasyonel yöntem, sarsıntıdan önce kurguladığınız otomatik durum sorgulama akışıdır. Bu akışın kriz anında pürüzsüz işlemesi için şu üç hazırlığın önceden tamamlanmış olması şarttır:

Departman ve lokasyon bazlı güncel liste: Bildirim yalnızca sarsıntının hissedildiği bölgedeki çalışanlara iletilir, diğer iller gereksiz paniğe sürüklenmez.

Önceden onaylanmış hazır mesaj şablonları: Kriz anında panikle metin yazmak yerine, onaylı taslak saniyeler içinde yayına alınır.

Tanımlanmış yetkili roller: Bildirimi kimin tetikleyeceği ve yanıtları kimin takip edeceği tartışma konusu olmaktan çıkar.

Disastech’in İletişim Yönetimi çözümü şirketlere afet durumlarında hız kazandırır. Sistem üzerinde Kandilli Rasathanesi ve AFAD gibi resmî deprem verileriyle entegre eşik değerleri (örneğin 5.0 ve üzeri büyüklük) tanımlayabilirsiniz. Böylece belirlenen şiddette bir deprem meydana geldiğinde sistem etkilenen bölgedeki çalışanlara durum sorgulama bildirimini otomatik olarak iletir.

Telefon ve İnternet Çökerse Çalışanlarla Nasıl İletişim Kurulur?

Büyük afetlerde baz istasyonları hasar görebilir. Bu nedenle afet hazırlık evresinde iletişimi kurgulayabilirsiniz.

Örneğin Disastech ile mobil uygulama push bildirimleri, SMS, kurumsal e-posta planı tasarlayabilir, böylelikle akıllı iletişim akışlarıyla çalışanlarla iletişim kurmayı kolaylaştırabilirsiniz.

Afet durumunda bu gibi sorunlara doğru yaklaşım için İletişim kurallarınızı önceden tanımlayın ve yanıt senaryolarını belirleyerek iletişimi otomatikleştirin.

Kriz operasyonlarınızı tek ekranda yönetmek için ayrıntılı çözümü buradan öğrenebilirsiniz: Disastech Kriz Yönetimi

İş Yeri Afet Önlemleri İçin Kontrol Aşaması

Kriz ve acil durum hazırlığını denetlerken yöneticinin 6 alanda kendine düzenli olarak soru sorması gerekir. Aşağıdaki kontrol aşamalarını, şirketinizin krize dayanıklılığını ölçmek için her çeyrekte inceleyebilirsiniz:

  1. Risk analizi yapın. Tesislerin ve operasyonların güncel tehdit profilinin çıkarılıp çıkarılmadığı gözden geçirin. Eylem planı da aynı sıklıkla ele alınmalı, acil durum eylem planında iletişim protokolünün açıkça tanımlanıp tanımlanmadığı kontrol edilmelidir.
  2. İletişim kayıtları ve rol dağılımı sık takip gerektirir. Çalışanların telefon, adres ve acil durum kişisi bilgilerinin güncel olup olmadığı kontrol edin. Ayrıca kriz masasındaki her kilit görevin yetkili en az bir yedeği olup olmadığını kontrol edin.
  3. Kanal yedekliliği için personele en az iki farklı ve bağımsız iletişim kanalından ulaşılıp ulaşılamadığını inceleyin. İnternet ve telefonun çöktüğü durumlar için de şebekesiz bir çözüm gerekir. Böyle bir anda çalışanların nereye gideceğini bilip bilmedikleri her tatbikatta test edilmelidir.
  4. Kriz anında gönderilecek onaylı mesaj şablonlarının sistemde hazır olup olmadığını kontrol edin.
  5. Plan, zorlu koşullarda sınanmalıdır. Gece vardiyası, uzak çalışanlar ve telekomünikasyon kesintisi gibi senaryoları test edin.
  6. Öğrenme döngüsünün işlemesi için de her tatbikatın ardından, son tatbikatta ortaya çıkan aksaklıkların plana işlenip işlenmediğini kontrol edin.

Disastech Size Nasıl Destek Olur?

Disastech, afet öncesi hazırlık evresinden olay anı müdahalesine ve tatbikat yönetimine kadar tüm süreci uçtan uca tek bir entegre platformda toplar:

  • İletişim Yönetimi: SMS, WhatsApp, e-posta, mobil push ve sesli arama kanallarını tek merkezden yönetmenizi sağlar. Lokasyon, ekip, vardiya ve organizasyon yapısına göre çalışanları filtreleyerek doğru kişilere saniyeler içinde ulaştırır.
  • Kriz Yönetimi: Kriz planlarınızı dijitalleştirir, kriz masasına canlı görev atamaları yapar ve atılan her adımı zaman damgasıyla kaydeden dijital bir kara kutu sunar.
  • Tatbikat Yönetimi: Masa başı senaryolarından tam ölçekli saha tatbikatlarına kadar tüm süreci dijital olarak yürütmenizi, çalışanların geri dönüş sürelerini analiz etmenizi ve planlarınızı canlı verilerle güncellemenizi sağlar.
  • İş Sürekliliği Yönetimi: Süreçler arasındaki karmaşık bağımlılıkları haritalandırır, RTO ve RPO hedeflerini iş etki analiziyle belirlemenizi kolaylaştırır.

Kurumunuzun yapısına en uygun kriz ve iletişim mimarisini birlikte tasarlamak için hemen demo talep edebilir, dilerseniz uzman ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Afet Öncesi Yönetimle İlgili Sık Sorulan Sorular

Afet öncesi yönetim nedir?

Afet öncesi yönetim; bir kriz ya da doğal afet gerçekleşmeden önce yürütülen tehlike analizlerini, risk azaltma stratejilerini, acil durum planlamasını, kriz iletişim protokollerini ve kurumsal tatbikatları kapsayan proaktif bir yönetim disiplinidir. Amacı doğa olaylarının çalışan can güvenliğine, tesis binalarına ve operasyonel iş sürekliliğine vereceği zararı en aza indirmektir. 

Yöneticiler afet öncesinde hangi önlemleri alabilir?

Yöneticiler öncelikle tesislerinin zemin ve lokasyon bazlı risk analizlerini yaptırmalı, yasal gereklilikleri aşan kapsamlı bir acil durum eylem planı hazırlamalıdır. Bununla birlikte iletişim ağacını netleştirmek, çalışan irtibat bilgilerini düzenli güncellemek, çok kanallı bildirim altyapıları kurmak ve şebekenin çöktüğü senaryolar için buluşma kuralları belirlemek yöneticilerin başlıca sorumlulukları arasındadır. En önemlisi ise bu hazırlıkları yılda en az bir kez gerçekçi tatbikatlarla sınamak ve her tatbikattan çıkarılan dersleri planlara işlemektir.

Acil durum eylem planında iletişim bölümü neden gerekli?

Geleneksel acil durum planları yalnızca binanın nasıl tahliye edileceğine ve toplanma alanlarının neresi olduğuna odaklanır. Ancak planda iletişim bölümü olmadan kimin güvende olduğunu, kimin enkaz altında ya da yangın bölgesinde mahsur kaldığını anlamak imkânsızdır. İletişim protokolü, yöneticilerin personelin sağlık durumunu tek ekranda görmesini, kurtarma kaynaklarını doğru kişilere yönlendirmesini ve ilgili kişilere doğru bilgi vermesini sağlar.

Kriz iletişim planı içinde neler olmalı?

Eksiksiz bir kriz iletişim planı; hiyerarşik iletişim ağacını (kimin kime haber vereceğini), birincil ve yedek kriz yöneticilerini, lokasyon bazlı güncel çalışan listelerini, kullanılacak alternatif iletişim kanallarını (SMS, push, sesli IVR, e-posta), onaylanmış hazır mesaj şablonlarını ve telekomünikasyonun tamamen kesildiği durumlarda devreye girecek şebekesiz alternatif buluşma kurallarını içermelidir.

Küçük bir şirket için de afet önlemleri gerekli mi?

Söz konusu afet önlemleri küçük bir şirket için de kesinlikle gereklidir. Üstelik küçük bir işletme için bu hazırlık büyük masraflar gerektirmez. Kritik olayları, afetten etkilenen operasyonları, ilgili ekipleri ve devam eden aksiyonları merkezî bir yapı üzerinden yönetmek için Disastech platformunu ve çözümlerini kullanabilirsiniz.

Afete hazırlık ne kadar sürede tamamlanır?

Afet öncesi hazırlık bir kez yapılıp biten bir proje değildir. Kurumlar büyür, yeni personeller işe başlar, yeni depolar açılır ve teknolojik altyapılar değişebilir. Dolayısıyla afete hazırlık; analiz, planlama, test etme, eksikleri görme ve planı güncelleme adımlarından oluşan kesintisiz bir yaşam döngüsüdür.

İlginizi Çekebilecek Yazılar

  1. İş Sürekliliği Planı Nedir? Bu Plan Hakkında Bilmeniz Gerekenler
  2. Kriz Anında Çalışanlarla İletişim Kurmanın 5 Yolu